Τι είναι η νόσος Αλτσχάιμερ (Alzheimer’s Disease);

Νέα Αλτσχάιμερ Τεστ αίματος μπορούν να προβλέψουν έγκαιρα την πιο κοινή μορφή άνοιας. Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι μια χρόνια, νευροεκφυλιστική ασθένεια του εγκεφάλου που προκαλεί σταδιακή απώλεια μνήμης, διαταραχές στη σκέψη, αλλαγές συμπεριφοράς και ανικανότητα εκτέλεσης καθημερινών δραστηριοτήτων. Οφείλεται στη μη φυσιολογική συσσώρευση δύο βασικών πρωτεϊνών στον εγκέφαλο:

Β-αμυλοειδές (Aβ): συσσωρεύεται σχηματίζοντας τοξικές “πλάκες” γύρω από τα εγκεφαλικά κύτταρα.
Πρωτεΐνη Tau (Τάου): όταν υπερφωσφορυλιώνεται (pTau), σχηματίζει ενδοκυτταρικά νευροϊνιδιακά πλέγματα.

Αυτές οι αλλαγές οδηγούν σε απώλεια νευρικών κυττάρων και διαταραχή των εγκεφαλικών λειτουργιών.

Νευροϊνιδιακά Πλέγματα (Αριστερά) & Αμυλοειδείς Πλάκες (Δεξιά)

Βιοδείκτες Νόσου Αλτσχάιμερ

Μέχρι σήμερα, οι βιοδείκτες από τομογραφίας εκπομπής ποζιτρονίων (PET) και εγκεφαλονωτιαίου υγρού (CSF) χρησιμοποιούνταν για την ανίχνευση Aβ και Tau παθολογιών, αλλά οι νέοι βιοδείκτες από Αλτσχάιμερ Τεστ αίματος χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο για την ανίχνευση της παθολογίας του Αλτσχάιμερ με υψηλή ακρίβεια, ακόμη και σε πρώιμα στάδια, επειδή όχι μόνο συμφέρουν οικονομικά, αλλά αποφεύγονται και οι κίνδυνοι που σχετίζονται με δειγματοληψία εγκεφαλονωτιαίου υγρού.

Βασικοί βιοδείκτες σε Αλτσχάιμερ Τεστ αίματος:

p-Tau-217 (φωσφορυλιωμένη πρωτεΐνη tau 217)
p-Tau-181 (φωσφορυλιωμένη πρωτεΐνη tau 181)
Aβ1-42 (β-αμυλοειδές 1-42)
Aβ1-40 (β-αμυλοειδές 1-40)

p-Tau-217: Ο πιο αξιόπιστος μεμονωμένος βιοδείκτης αίματος. Αυξημένο υποδηλώνει συσσώρευση αμυλοειδών πλακών και νευροϊνιδιακά πλέγματα Tau.

p-Tau-181: Αυξημένο υποδηλώνει νευροϊνιδιακά πλέγματα Tau.

Aβ1-42/Aβ1-40 αναλογία: Μειωμένη υποδηλώνει συσσώρευση αμυλοειδών πλακών.

p-Tau-217/Aβ1-42 αναλογία. Αυξημένη υποδηλώνει συσσώρευση αμυλοειδών πλακών και νευροϊνιδιακά πλέγματα Tau. Είναι ο πιο αξιόπιστος βιοδείκτης αίματος.

Προφίλ με χαμηλή Aβ1-42/Aβ1-40 αναλογία, υψηλή p-Tau-181, υψηλή p-Tau-217 και υψηλή p-Tau-217/Aβ1-42 αναλογία υποδεικνύει παρουσία παθολογίας νόσου Αλτσχάιμερ με υψηλή ακρίβεια.

Ποιος μπορεί να κάνει τεστ βιοδεικτών Αλτσχάιμερ;

Τα Αλτσχάιμερ Τεστ βιοδεικτών αίματος συνιστώνται κυρίως για:

Ενήλικες με γνωστικά συμπτώματα, ειδικά σε άτομα ηλικίας 50-55 ετών και άνω.
Άτομα που αντιμετωπίζουν αντικειμενική γνωστική διαταραχή, όπως:

1. Απώλειες μνήμης.
2. Δυσκολία στη σκέψη, τον προγραμματισμό ή την επίλυση προβλημάτων.
3. Σύγχυση, προβλήματαεπικοινωνίας ή αλλαγές στη συμπεριφορά.
4. Ήπια γνωστική εξασθένηση ή υποψία πρώιμης άνοιας.

Άτομα που αξιολογούνται για νόσο Αλτσχάιμερ και άλλες αιτίες γνωστικής διαταραχής.

Πόσα χρόνια πριν μπορούν οι βιοδείκτες αίματος να προβλέψουν την νόσο Αλτσχάιμερ;

Η πρώιμη συσσώρευση αμυλοειδούς σε εξέταση απεικόνισης PET είναι εμφανής περίπου 10-20 χρόνια πριν από τη μέση ηλικία έναρξης των συμπτωμάτων, ενώ το pTau217 μπορεί να ανιχνευθεί χρόνια νωρίτερα, ακόμη και όταν οι αρχικές σαρώσεις εγκεφάλου φαίνονται φυσιολογικές.

Ο χρόνος από την πρώτη εμφάνιση του αυξημένου pTau217 μέχρι την έναρξη των συμπτωμάτων του Αλτσχάιμερ μειώνεται με την αύξηση της ηλικίας. Για παράδειγμα, εξεταζόμενος 60 ετών με αυξημένο ptau217 εμφανίζει συμπτώματα περίπου 20 χρόνια αργότερα, ενω εξεταζόμενος 80 ετών εμφανίζει συμπτώματα περίπου 11 χρόνια αργότερα.

Αν και λιγότερο ευαίσθητο σε σύγκριση με το pTau217, το pTau181 στο πλάσμα προβλέπει με ακρίβεια την παθολογία της νόσου Αλτσχάιμερ 8-16 χρόνια πριν από την έναρξη των συμπτωμάτων και βελτιώνει τον κλινικό χαρακτηρισμό της γνωστικής εξασθένησης.

Ο λόγος Aβ42/Aβ40 είναι ευαίσθητος στην πρώιμη συσσώρευση αμυλοειδούς (κατά μέσο όρο περίπου 2 χρόνια πριν ανιχνευθούν οι αμυλοειδείς πλάκες με PET), αλλά είναι λιγότερο ειδικός από μόνος του σε σύγκριση με τους δείκτες pTau.

Που οφελούν οι εξετάσεις βιοδεικτών Αλτσχάιμερ;

Επιτρέπουν την έγκαιρη και ακριβή διάγνωση.
Βοηθούν στον αποκλεισμό άλλων αιτιών άνοιας.
Καθοδηγούν στην επιλογή κατάλληλων στοχευμένων φαρμάκων και βοηθούν στη παρακολούθηση της αποτελεσματικότητάς τους.

Οι βιοδείκτες πρέπει πάντα να ερμηνεύονται από έναν επαγγελματία υγείας σε συνδυασμό με κλινική και γνωστική αξιολόγηση.

Πακέτα προσφορών Τεστ StArtBio

Αλτσχάιμερ Τεστ 4 Βιοδεικτών Αίματος 300€ (κάντε κλικ εδώ για να δείτε τι περιλαμβάνει)

p-Tau-217 (φωσφορυλιωμένη πρωτεΐνη tau 217)
p-Tau-181 (φωσφορυλιωμένη πρωτεΐνη tau 181)
Aβ1-42 (β-αμυλοειδές 1-42)
Aβ1-40 (β-αμυλοειδές 1-40)