Το ImmunoCAP είναι μια σύγχρονη, υψηλής ευαισθησίας και ειδικότητας μέθοδος ανίχνευσης ειδικών αντισωμάτων IgE (sIgE) στο αίμα, που χρησιμοποιείται για τη διάγνωση αλλεργιών και τον προσδιορισμό των αλλεργιογόνων. Η μέθοδος αυτή, που αποτελεί το «gold standard» στη μοριακή αλλεργιολογία, είναι μη επεμβατική, δεν επηρεάζεται από φαρμακευτική αγωγή ή κατάσταση της επιδερμίδας και μπορεί να δώσει λεπτομερή πληροφόρηση για την επιλογή της σωστής θεραπείας, όπως η ανοσοθεραπεία.

Η ανοσοσφαιρίνη Ε (IgE) είναι μια κατηγορία αντισωμάτων που παράγεται από το ανοσοποιητικό σύστημα και παίζει κρίσιμο ρόλο στις αντιδράσεις υπερευαισθησίας τύπου Ι, γνωστές ως αλλεργίες. Η IgE προσδένεται σε υποδοχείς στα μαστοκύτταρα και τα βασεόφιλα, πυροδοτώντας την απελευθέρωση φλεγμονωδών μεσολαβητών, όπως ισταμίνη, λευκοτριένια και κυτοκίνες, κατά την έκθεση σε αλλεργιογόνα, με αποτέλεσμα συμπτώματα όπως κνίδωση, ρινίτιδα ή αναφυλαξία. Γίνονται δύο βασικές μετρήσεις της IgE:

• Ειδική IgE (specific IgE): Ποσοτικοποιεί τα αντισώματα IgE που είναι ειδικά για ένα συγκεκριμένο αλλεργιογόνο (π.χ. Fel d 1 για το τρίχωμα γάτας ή Ara h 2 για τα φιστίκια). Αυτά τα αντισώματα παράγονται ως απόκριση στην έκθεση σε μεμονωμένα αλλεργιογόνα.

• Συνολική IgE (total IgE): Μετρά τη συνολική συγκέντρωση IgE στον ορό, αντικατοπτρίζοντας τη γενική προδιάθεση για αλλεργίες. Αυξημένα επίπεδα συνολικής IgE μπορεί να υποδηλώνουν  αλλεργικό άσθμα ή δερματίτιδα, αλλά δεν είναι ειδικά για μεμονωμένα αλλεργιογόνα.

Και οι δύο μετρήσεις βοηθούν στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου αλλεργικού προφίλ, καθοδηγώντας τις διαγνωστικές και θεραπευτικές αποφάσεις. Η παρουσία αντισωμάτων IgE υποδηλώνει κίνδυνο αλλεργικών αντιδράσεων και πρέπει να αναλύεται σε συνδυασμό με το κλινικό ιστορικό και άλλα διαγνωστικά αποτελέσματα.

Το ImmunoCAP είναι μια ποσοτική, in vitro διαγνωστική εξέταση που ανιχνεύει και μετρά ειδικά αντισώματα IgE στον ανθρώπινο ορό ή πλάσμα, στοχεύοντας σε αλλεργιογόνα όπως γύρεις, μύκητες, τρίχωμα ζώων, ακάρεα σκόνης, τρόφιμα και δηλητήρια.

Χρησιμοποιεί προηγμένη τεχνολογία ανοσοδοκιμασίας φθορισμού ενζύμου (FEIA) και θεωρείται το χρυσό πρότυπο για τη διάγνωση αλλεργιών λόγω της υψηλής ευαισθησίας (έως 0,1 kUA/L), ειδικότητας και επαναληψιμότητας.

To τεστ απαιτεί μικρό δείγμα αίματος και μπορεί να αξιολογήσει ένα ή περισσότερα αλλεργιογόνα ταυτόχρονα από έναν ευρύ πίνακα που περιλαμβάνει εκατοντάδες εκχυλίσματα και μοριακά συστατικά.

Το τεστ ImmunoCAP Specific IgE μπορεί να αξιολογήσει την ευαισθητοποίηση χρησιμοποιώντας δύο τύπους παρασκευασμάτων αλλεργιογόνων: εκχυλίσματα αλλεργιογόνων ή ανασυνδυασμένα μοριακά αλλεργιογόνα. Κάθε τύπος προσφέρει ξεχωριστά πλεονεκτήματα στη διάγνωση αλλεργιών:

• Εκχυλίσματα Αλλεργιογόνων: Πρόκειται για πολύπλοκα μείγματα που προέρχονται από φυσικές πηγές, όπως κόκκοι γύρης, τρίχωμα ζώων ή τρόφιμα. Τα εκχυλίσματα περιέχουν πολλαπλές αλλεργιογόνες πρωτεΐνες και μη αλλεργιογόνο υλικό, αντιπροσωπεύοντας το πλήρες φάσμα των πιθανών μορίων που συνδέονται με την IgE στην πηγή. Για παράδειγμα, ένα εκχύλισμα φιστικιού περιλαμβάνει όλες τις πρωτεΐνες του φιστικιού (π.χ. Ara h 1, Ara h 2, Ara h 8). Η δοκιμή με εκχυλίσματα είναι χρήσιμη για ευρεία διαλογή, καθώς ανιχνεύει ευαισθητοποίηση σε οποιοδήποτε αλλεργιογόνο συστατικό της πηγής. Ωστόσο, τα εκχυλίσματα μπορεί να οδηγήσουν σε ψευδώς θετικά αποτελέσματα λόγω διασταυρούμενης αντιδραστικότητας μεταξύ παρόμοιων πρωτεϊνών σε διαφορετικά αλλεργιογόνα (π.χ. γύρη σημύδας και μήλο λόγω ομολογίας Bet v 1 και Mal d 1) και δεν μπορούν να διακρίνουν ποια συγκεκριμένη πρωτεΐνη προκαλεί την αλλεργική απόκριση.

• Ανασυνδυασμένα Μοριακά Αλλεργιογόνα: Πρόκειται για καθαρές, μεμονωμένες αλλεργιογόνες πρωτεΐνες ή ανασυνδυασμένες πρωτεΐνες ειδικές για μια πηγή αλλεργιογόνου (π.χ. Ara h 2 για φιστίκια ή Fel d 1 για γάτες). Η χρήση ανασυνδυασμένων μοριακών αλλεργιογόνων επιτρέπει την ακριβή αναγνώριση της συγκεκριμένης πρωτεΐνης που πυροδοτεί τις IgE-μεσολαβούμενες αποκρίσεις. Αυτή η προσέγγιση ενισχύει τη διαγνωστική ακρίβεια, διακρίνοντας την πραγματική ευαισθητοποίηση από τη διασταυρούμενη αντιδραστικότητα και αξιολογώντας την κλινική σημασία της ευαισθητοποίησης. Για παράδειγμα, η ευαισθητοποίηση στο Ara h 2 συνδέεται έντονα με σοβαρή αλλεργία στα φιστίκια, ενώ το Ara h 8 μπορεί να υποδηλώνει ηπιότερες, διασταυρούμενες αποκρίσεις που σχετίζονται με αλλεργία στη γύρη σημύδας.

Συνδυάζοντας τεστ με βάση τα εκχυλίσματα και τα ανασυνδυασμένα μοριακά αλλεργιογόνα, το σύστημα ImmunoCAP προσφέρει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση, για ακρίβεια στη διάγνωση.

Το τεστ ImmunoCAP Specific IgE χρησιμοποιεί τεχνολογία ανοσοδοκιμασίας φθορισμού ενζύμου (FEIA) για την ποσοτική μέτρηση ειδικών αντισωμάτων IgE. Η διαδικασία περιλαμβάνει τα εξής βήματα:

1. Λήψη Αίματος: Συλλέγεται ένα μικρό δείγμα αίματος (συνήθως 2–5 mL ανάλογα με τον αριθμό αλλεργιογόνων), και επεξεργάζεται για την απόκτηση ορού ή πλάσματος. Το δείγμα αποθηκεύεται υπό ελεγχόμενες συνθήκες για να διατηρηθεί η σταθερότητά του μέχρι την ανάλυση.

2. Επεξεργασία Ορού: Στο εργαστήριο, ο ορός επωάζεται σε μια τρισδιάστατη δομή κυτταρίνης με αλλεργιογόνα (ImmunoCAPs), καθένα ειδικό για ένα μεμονωμένο εκχύλισμα ή ανασυνδυασμένο μοριακό αλλεργιογόνο. Τα ειδικά αντισώματα IgE στο δείγμα προσδένονται στο αντίστοιχο αλλεργιογόνο, και με την βοήθεια ενός ενζυμικού αντισώματος και ενός  φθοριογόνου υποστρώματος παράγεται φθορίζον προϊόν, η ένταση του οποίου είναι ανάλογη της συγκέντρωσης της ειδικής IgE στο δείγμα.

3. Ποσοτικοποίηση και Βαθμονόμηση: Το σύστημα χρησιμοποιεί μια καμπύλη βαθμονόμησης, που καθιερώνεται με πρότυπα IgE του WHO, για να μετατρέψει τις μετρήσεις φθορισμού σε τυποποιημένες μονάδες (kUA/L). Τα αποτελέσματα κατηγοριοποιούνται σε κλάσεις (0–6) με βάση τα επίπεδα IgE, με τις υψηλότερες κλάσεις να υποδηλώνουν μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση (π.χ. Κλάση 0: <0,35 kUA/L, Κλάση 6: >100 kUA/L).

4. Ερμηνεία και Αναφορά Αποτελεσμάτων: Το εργαστήριο δημιουργεί μια αναφορά που περιγράφει λεπτομερώς τα επίπεδα ειδικής IgE για κάθε εξεταζόμενο αλλεργιογόνο. Τα αποτελέσματα ερμηνεύονται από τον γιατρό του ασθενούς, λαμβάνοντας υπόψη το κλινικό ιστορικό.

Η χρήση τυποποιημένων αλλεργιογόνων, η αυτοματοποιημένη επεξεργασία και οι αυστηροί ποιοτικοί έλεγχοι της δοκιμής ImmunoCAP εξασφαλίζουν υψηλή επαναληψιμότητα και ακρίβεια, καθιστώντας την ακρογωνιαίο λίθο της σύγχρονης διάγνωσης αλλεργιών.